Trong trị liệu, có một nghịch lý rất đau mà người làm nghề như mình gặp đi gặp lại:
Con người không đánh mất hạnh phúc vì không có.
Họ đánh mất nó vì không đủ sức giữ những điều khó.
Và khi mệt mỏi, tổn thương, não bộ sẽ làm một việc rất bản năng trượt về cái dễ.
Không phải vì ta yếu đuối.
Mà vì hệ thần kinh đang cạn năng lượng.
Khi thiếu an toàn nội tâm, con người không còn chọn điều đúng mà chỉ còn chọn điều ít tốn sức nhất ở thời điểm đó.
1. Vì sao Vui rất khó còn Buồn thì luôn sẵn?
Vui thật không phải cảm xúc mà nó là trạng thái
Trong quan sát lâm sàng, niềm vui bền không xuất hiện ở những người sướng, mà ở những người có nội lực ổn định.
*Vui thật là kết quả của rất nhiều sự kết hợp.
Một hệ thần kinh không bị báo động liên tục
Cảm giác mình có giá trị, dù không cần chứng minh
Trải nghiệm được nhìn nhận, được tôn trọng
Khả năng ở lại với khó chịu mà không tự phá mình
Những điều này không bẩm sinh.
Chúng được xây bằng thời gian, ý thức, tự chịu trách nhiệm cảm xúc, và rất nhiều lần đau mà không chạy trốn. Vì thế, vui rất khó!
*Buồn thì ngược lại nó là phản xạ:
Buồn không cần học. Buồn chỉ cần một lời chê, một so sánh, một kỳ vọng không được đáp ứng, một vết thương cũ bị chạm lại
Buồn không cần xây.
Buồn chỉ cần buông tay khỏi sự tỉnh thức.
Và vì buồn quen thuộc, nên não bộ xem nó là an toàn.
Sai lầm tâm lý rất phổ biến đó là:
– Khi buồn dễ hơn vui, con người sẽ ở lại với buồn vì nó quen đường.
– Bám vào khổ vì nó tạo cảm giác tôi đang thật.
– Tự an ủi mình bằng những câu như sống vậy cho đỡ mệt, cố làm gì cho khổ”
Nhưng trong trị liệu, đây được gọi là tự bỏ rơi bản thân một cách hợp lý hóa.
Thực tế tâm lý, cảm xúc nào dễ có nhất thường là cảm xúc được kích hoạt từ tổn thương. Cảm xúc nào khó giữ nhất thường là cảm xúc được sinh ra từ trưởng thành.
Quý trọng bản thân không phải là ép mình luôn vui.
Mà là không cho phép mình trượt dài trong những cảm xúc dễ dãi làm mục ruỗng nội lực.
2. Vì sao Xây rất lâu còn Phá chỉ trong chớp mắt?
Không có mối quan hệ nào bền nếu không có hy sinh thầm lặng
*Gia đình không được xây bằng những khoảnh khắc đẹp.
Gia đình được xây bằng những lần nhịn để không làm tổn thương nhau.
Những lần im lặng để giữ cho mọi thứ không vỡ.
Những giai đoạn kiệt sức nhưng vẫn chọn ở lại
Rất nhiều điều không bao giờ được ghi công
Đó là mồ hôi, nước mắt, tổn thương và thời gian sống chung với khác biệt
*Nhưng phá thì không cần gì cả.
Chỉ cần một câu nói thiếu kiểm soát.
Một quyết định bỏ đi khi đang giận.
Một thái độ coi thường công sức người khác
Phá không cần kỹ năng mà chỉ cần mất ý thức về giá trị mình đang đứng trong đó.
Điều đau nhất trong trị liệu gia đình không phải lúc gia đình tan vỡ.
Mà là lúc người ta tỉnh ra sau khi đã phá. Muốn quay lại nhưng niềm tin đã rỗng.
Phải xây lại từ con số âm và có khi… không còn cơ hội để sửa
Gia đình là công trình tâm lý cần nhiều năm chịu đựng để hình thành, nhưng chỉ cần vài phút không tỉnh thức là đủ để sụp đổ.
Quý trọng gia đình là dừng lại trước khi buông lời làm đau. Nhận diện cơn giận thay vì trút nó lên người thân
Nhớ rằng người ở lại lâu nhất thường là người chịu tổn thương nhiều nhất
3. Khó mới đáng giữ.
Hạnh phúc khó vì nó cần trưởng thành
Bình an khó vì nó cần chữa lành
Gia đình bền khó vì nó cần trách nhiệm cảm xúc
Dễ thì luôn có sẵn, nhưng không nuôi được đời sống tâm lý.
Buồn thì dễ
Tổn thương thì dễ
Phá hủy thì dễ
Buông bỏ trách nhiệm thì cực dễ
Nhưng cái dễ chỉ cho ta cảm giác nhẹ ngay lúc đó, mà nó không cho ta một đời sống có chiều sâu
Vậy nên, nếu hôm nay bạn đang mệt, đang buồn, đang muốn buông…
Hãy tự hỏi mình đang giữ cái khó hay đang chọn cái dễ?
Giữ niềm vui khó là đang tự trọng chính mình
Giữ mối quan hệ khó là đang trân trọng gia đình
Dừng phá hủy dễ là dấu hiệu của một con người đã trưởng thành nội tâm
Vì trong đời sống tâm lý những thứ dễ có nhất…
thường là những thứ dễ mất nhất.
KHI MUỐN BUÔNG HÔN NHÂN – ĐỪNG QUYẾT ĐỊNH TRONG TRẠNG THÁI KIỆT LỰC
Trong trị liệu hôn nhân, có một quy luật rất rõ là 90% quyết định buông bỏ được đưa ra không phải vì hết yêu,
mà vì hệ thần kinh đã quá mệt để tiếp tục chịu đựng.
Khi con người kiệt lực não không còn xử lý được đúng và sai. Não chỉ tìm lối thoát nhanh nhất để thoát khỏi nỗi đau.
Và lúc đó, ly hôn, bỏ đi, dứt áo… không phải là tự do mà là phản xạ sinh tồn của một hệ thần kinh quá tải.
Rất nhiều người nhầm lẫn mình tỉnh rồi. Nhưng không, bạn chỉ đang cạn năng lượng để tiếp tục chịu đựng.
Đừng sửa hôn nhân khi đang kiệt lực.
Cũng đừng phá hôn nhân khi chưa hồi phục nội lực
Vì nếu bạn rời đi trong trạng thái rỗng, bạn sẽ mang mô hình đổ vỡ đó sang mối quan hệ kế tiếp.
Không ít người sau ly hôn đến trị liệu nói “Em tưởng rời đi là nhẹ hơn…nhưng hóa ra chỉ là đổi nỗi đau này sang nỗi đau khác.”
Giữ hôn nhân không phải lúc nào cũng đúng.
Nhưng phá hôn nhân trong cơn kiệt sức gần như luôn để lại hậu chấn tâm lý kéo dài.
Việc cần làm trước tiên không phải là quyết định ở hay đi mà là phục hồi lại hệ thần kinh của chính bạn.
KHI MUỐN BUÔNG PHÁT TRIỂN BẢN THÂN – ĐỪNG TỰ LỪA MÌNH BẰNG SỰ CHÁN NẢN
Có một giai đoạn rất nguy hiểm trong hành trình phát triển.
Đó là giai đoạn người ta không còn muốn cố gắng nữa.
Không phải vì đã đủ, mà vì đã thất vọng quá lâu mà không được nhìn nhận.
Lúc này, con người thường nói thôi, sống vậy cũng được, cố làm gì cho mệt, mình tới hạn rồi.
Trong trị liệu, đây không phải là buông bỏ. Đây là trạng thái tự làm tê liệt mình để khỏi đau thêm.
Sự thật rất thẳng là bạn không chán phát triển. Bạn chán việc phải gồng một mình quá lâu. Bạn mệt vì không ai thấy nỗ lực của bạn. Bạn cạn lực vì kết quả không đến như kỳ vọng
Phát triển bản thân không phải là leo cao liên tục.
Có lúc, phát triển chỉ là không trượt lùi thêm, không tự khinh thường mình, không bỏ rơi chính mình trong lúc yếu nhất.
Được quyền chậm. Nhưng không được quyền buông bỏ chính mình.
Buông phát triển bản thân hôm nay là bạn đang ký giấy chuyển giao cuộc đời mình cho hoàn cảnh.
KHI MUỐN BUÔNG CON CÁI – HÃY NHỚ CON CẦN CHA MẸ Ở LẠI
Trong trị liệu gia đình, có một câu nói khiến người làm nghề như tôi phải im lặng rất lâu “Em không ghét con…
em chỉ quá mệt để tiếp tục cố gắng vì con.”
Cha mẹ kiệt lực không phải là cha mẹ tệ. Nhưng bỏ cuộc trước con là một vết thương theo con suốt đời.
Trẻ, đặc biệt là trẻ nhạy cảm, trẻ tự kỷ, ADHD, chậm và thụ động không cần cha mẹ giỏi.
Chúng cần một người lớn không biến mất.
Một người lớn không buông tay khi thấy khó.
Một người lớn dám chịu trách nhiệm với cảm xúc của mình
Khi cha mẹ buông con trong tâm thế bất lực, đứa trẻ học được một điều rất nguy hiểm là khi khó quá, người yêu thương mình nhất cũng có thể rời đi.
Đó là gốc rễ của lo âu chia ly, tự ti sâu, hành vi chống đối và các rối loạn gắn bó về sau
Giữ con không phải là làm mọi thứ đúng, mà là không rời đi khi mọi thứ đang sai.
KHÔNG PHẢI LÚC NÀO CŨNG TIẾN – NHƯNG TUYỆT ĐỐI ĐỪNG PHÁ
Có những giai đoạn trong đời, nhiệm vụ của bạn không phải là tiến lên, mà là đừng làm mọi thứ tệ hơn.
Đừng phá hôn nhân khi đang giận.
Đừng vứt bỏ bản thân khi đang mệt.
Đừng buông con khi đang bất lực
Giữ nền là một dạng trưởng thành rất cao.
Nếu hôm nay bạn không còn sức để cố hãy nghỉ, nhưng đừng bỏ. Hãy chậm, nhưng đừng phá. Hãy yếu, nhưng đừng biến mất
Vì buông dễ nhưng giữ mới khó. Và chỉ những người đủ sâu mới hiểu giữ trong cơn tuyệt vọng mới là sức mạnh thật.
Có những giai đoạn trong đời, trưởng thành không nằm ở việc tiến xa bao nhiêu, mà ở chỗ bạn có đủ tỉnh thức để không tự tay phá những gì đang nuôi sống mình hay không.
Đừng quyết định khi đang kiệt lực.
Đừng buông tay khi hệ thần kinh đang cầu cứu.
Đừng nhầm cảm giác muốn nhẹ với điều đúng.
Nghỉ ngơi là lành mạnh.
Chậm lại là cần thiết.
Phá trong cơn mệt luôn để lại hậu quả dài hơn rất nhiều so với cảm giác nhẹ tạm thời mà nó mang lại.
Nếu hôm nay bạn mệt, hãy nghỉ.
Nếu hôm nay bạn buồn, hãy cho phép mình yếu.
Nhưng đừng phá những thứ cần nhiều năm mới xây được chỉ vì bạn đang không còn sức.
Giữ lại hôn nhân khi chưa hồi phục nội lực.
Giữ lại bản thân khi lòng đầy chán nản.
Giữ lại con khi bạn thấy mình bất lực.
Đó không phải là cam chịu.
Đó là trí tuệ cảm xúc của một con người đã đi đủ sâu để hiểucái dễ chỉ giúp mình thoát đau tạm thời, còn cái khó mới nuôi được đời sống lâu dài.
Bạn không cần phải mạnh lên ngay.
Bạn chỉ cần đừng biến mất khỏi những gì đang cần bạn ở lại.
Vì trong đời sống tâm lý,
buông thì ai cũng làm được nhưng giữ trong lúc mệt mỏi mới là bản lĩnh thật.
