Cha mẹ Việt nhiều khi tự hỏi tại sao con sợ sai, sợ bị từ chối, làm gì cũng phải đợi người lớn bật đèn xanh. Vì cách ta nuôi con đã… vô trùng quá lâu.
Chúng ta cố tránh cho con mọi cú vấp, sợ con tổn thương, sợ con bị điểm kém, sợ con thua bạn, sợ con bị chê, sợ con thất vọng…, Nhưng chính sự khử khuẩn cuộc đời ấy lại bít đường rèn bản lĩnh, thứ mà cuộc đời thật luôn đòi hỏi.
1. Cuộc đời không chấm điểm nhưng nó luôn thử thách
Ở trường, con chỉ cần học, luyện rồi mới thi. Nhưng ở đời, con bị thi trước, rồi mới có bài để học.
Nếu cha mẹ cứ quét sạch mọi rủi ro, mọi thất bại, mọi bài kiểm tra bất ngờ của con trong đời sống, thì con sẽ lớn lên với ảo tưởng rằng chỉ cần cố là sẽ được, chỉ cần ngoan là người khác phải công nhận, chỉ cần giỏi là cuộc đời phải ưu ái. Nhưng đời thì… không có đề cương.
Và khi bị từ chối, bị phản ứng, bị thất bại thật con sẽ sụp đổ, vì chưa từng rèn sức chịu đựng và kỹ năng đứng dậy.
2. Từ chối thất bại và thua thiệt không phải để làm tổn thương con, mà để rèn TRÍ LỰC NỘI TÂM
Con phải được thử thách để biết mình là ai.
Mỗi lần bị từ chối là một bài học về ranh giới và kỹ năng giao tiếp.
Mỗi lần bị điểm kém là một bài học về nỗ lực thật mà không phải may mắn.
Mỗi lần thất bại là một bài test về khả năng phục hồi.
Mỗi lần con bị chê cười là một cú soi để chỉnh giá trị bản thân.
Không ai mạnh lên từ những lần chiến thắng. Người ta mạnh từ những lần… đứng dậy.
Nhưng nếu cha mẹ cứ đứng ra gánh phần khó cho con, thì con học được gì Chỉ học được rằng Khi khó, gọi bố mẹ. Khi sai, để bố mẹ giải quyết. Khi sợ, để bố mẹ bảo vệ.” Và đó là lý do có những đứa trẻ 15 tuổi mà tâm lý mới chỉ bền như… 7 tuổi.
3. Vô trùng quá mức nên con chỉ biết chạy theo THÀNH TÍCH, không biết sống trong thực tế
Trẻ bị nuôi kín thường có 3 biểu hiện:
Sợ trách nhiệm: Vì chưa từng được phép sai, nên con sợ bị đánh giá khi làm sai.
Dễ tổn thương: Một lời chê nhẹ cũng đủ để con nghĩ mình kém, vô dụng.
Dễ bỏ cuộc: Vì thiếu kháng thể tâm lý nên khi gặp khó, con không có thói quen tìm cách khác.
Trong khi đó, kỹ năng sống quan trọng nhất không phải là đậu điểm 10, mà là con có dám tiếp tục hay không?
4. Hãy để thất bại định nghĩa lại con, chứ đừng để thành tích định nghĩa con
Thành tích chỉ nói rằng con làm tốt trong một thời điểm. Nhưng Thất bại nói rằng con sẽ làm tốt hơn trong nhiều thời điểm.
Nếu cha mẹ dám lùi một bước, để con tự bị từ chối một lần, tự giải quyết rắc rối nhỏ, tự sửa chữa một sai lầm, tự làm lại sau khi thất bại, thì con sẽ có được thứ mà trường học không dạy. Đó là Nội lực, thứ giúp con sống trong đời, chứ không chỉ sống trong sách vở.
5. Hãy cho con trải nghiệm thật vừa đủ để rèn, không để tổn thương
Đừng đỡ mọi cú ngã nhỏ mà hãy đứng cạnh, quan sát, để con tự đứng dậy.
Đừng sửa hết lỗi cho con mà hãy phân tích để con tự sửa sai.
Đừng xin hộ, chạy hộ và làm hộ, vì đó là cách tước đi cơ hội lớn lên.
Đừng bảo vệ quá mức, vì bảo vệ quá đà sinh ra sợ hãi.
Đừng tô hồng, vì cuộc đời không hề màu hồng.
Hãy nhớ rằng con không cần cuộc sống dễ dàng. Con cần năng lực vượt qua cuộc sống khó khăn.
Nếu hôm nay con ổn vì ta che chắn, thì mai kia con sẽ bất ổn khi ta không thể che nữa. Và lúc đó, sự hối hận của cha mẹ sẽ quá muộn…
