Cha mẹ ám ảnh thành tích thường không nhận ra một sự thật rất phũ:
Họ không sợ con không giỏi.
Họ sợ người khác biết con mình không giỏi.
Họ gọi đó là:
Định hướng tương lai
Đầu tư giáo dục
Hi sinh vì con
Nhưng bản chất là:
Không chịu nổi cảm giác thua kém trong mắt xã hội.
1. Con giỏi – hay cái tôi của cha mẹ giỏi
Cha mẹ ám ảnh thành tích thường có chung một kiểu tư duy:
Con phải hơn con nhà người ta. Con phải vào trường top. Con phải làm nghề đáng tự hào
Họ không hỏi con có chịu nổi nhịp sống này không?. Con có đang sống đời của mình không?
Họ chỉ hỏi “Kết quả đâu?”
Và rồi họ ngạc nhiên khi con lớn lên lạnh lùng cảm xúc. Không biết chăm sóc bản thân và người khác. Không biết ở lại khi cha mẹ yếu.
2. Cha mẹ thành tích nuôi con bằng áp lực rồi trách con vô ơn.
Một nghịch lý cay đắng là cha mẹ hi sinh quá mức. Con mang một khoản nợ ân tình khổng lồ. Nhưng không được dạy cách trả nợ bằng gắn bó
Khi lớn lên, con chọn tránh né, xa cách, đóng băng cảm xúc. Không phải vì con ác, mà vì con không chịu nổi cảm giác bị nợ cả đời.
3. Thành tích cao không chữa được nhân cách rỗng.
Cha mẹ cứ tưởng điểm cao là nhân cách cao. Trường top là đạo đức tốt. Nghề sang là đời sống tử tế
Sai.
Thực tế nhân cách không được dạy, thì thành công chỉ làm con người vô cảm hơn.
Một đứa trẻ lớn lên trong luôn bị so sánh. Bị điều kiện hóa bằng kết quả. Được yêu khi giỏi, bị lạnh khi kém
Sẽ học rất nhanh cách thành công cho mình. Nhưng thoái thác trách nhiệm với người khác.
4. Con không đến để làm huy chương sống cho cha mẹ.
Nói thẳng một điều mà nhiều cha mẹ không muốn nghe là con không sinh ra để cứu sĩ diện cho cha mẹ.
Nếu cha mẹ cần con giỏi để cảm thấy mình có giá trị. Cần thành tích của con để ngẩng mặt với đời.
Thì đó không phải giáo dục, mà đó là chuyển giao tổn thương thế hệ.
5. Khi cha mẹ chỉ dạy con bay nhừn không dạy con ở lại.
Cha mẹ thành tích rất giỏi dạy con cạnh tranh, vươn lên, thoát khỏi tầm thường
Nhưng lại không dạy cách chăm sóc người khác, cách ở bên khi người khác khi cần, cách đặt gia đình vào hệ giá trị sống.
Rồi đến một ngày con bay rất xa. Cha mẹ ngồi nhìn màn hình điện thoại. Và gọi đó là tự hào.
Những câu hỏi hiện thực mà cha mẹ chúng ta bắt buộc phải trả lời:
Nếu một ngày ta bệnh nặng, ta cần bằng khen của con hay sự hiện diện của con?
Nếu ta già đi, ta muốn con gửi tiền hay con biết quay về?
Nuôi con giỏi khồn phải tự thân nó mà là sự thúc ép đến mệt mỏi, mà mất con, đó không phải thành công.
Nuôi con bình thường nhưng còn nhau, đó mới là phúc.
Con giỏi không sai, nhưng sai là cha mẹ dùng con giỏi để trốn đối diện với chính mình.
Nếu bạn đọc đến đây mà thấy khó chịu, rất có thể bài này đang nói đúng về bạn.
Và nếu bạn đủ can đảm,
đây là lúc dừng lại, hãy sửa cách nuôi trước khi quá muộn.
NHỮNG KIỂU CHA MẸ TẠO RA CON THÀNH CÔNG NHƯNG MẤT GỐC GẮN BÓ
Không phải cha mẹ nào nuôi con thành công cũng giống nhau.
Nhưng những cha mẹ mất con về mặt cảm xúc thường rơi vào một số kiểu rất rõ.
1. Kiểu cha mẹ Huấn luyện viên
Họ không nuôi con.
Họ huấn luyện con.
Mọi thứ đều có mục tiêu
Mọi nỗ lực đều phải đo được
Mọi sai sót đều cần sửa ngay
Con lớn lên rất kỷ luật, rất giỏi chịu áp lực. Nhưng không biết dựa vào ai khi mệt. Gắn bó bị thay thế bằng hiệu suất.
2. Kiểu cha mẹ Đầu tư dự án
Con là dự án dài hạn
Khoản đầu tư chiến lược
Bảo hiểm danh dự cho gia đình
Cha mẹ nói bố mẹ hi sinh cho con tất cả. Nhưng vô thức gửi thông điệp con phải thành công để xứng đáng với những gì bố mẹ bỏ ra.
Kết quả con mang nợ cảm xúc và muốn chạy càng xa càng tốt để được sống như một con người, không phải dự án.
3. Kiểu cha mẹ Sĩ diện xã hội
Giỏi, không chỉ để sống tốt,
mà để hơn người khác. Con là bảng thành tích di động Là câu chuyện khoe gián tiếp. Là cách cha mẹ tự khẳng định mình
Đứa trẻ học rất nhanh nhưng nhà không phải nơi an toàn mà nhà là nơi bị so sánh.. Nó không ghét cha mẹ. Nó chỉ không dám là mình ở nhà.
4. Kiểu cha mẹ yêu có Điều kiện.
Khi con giỏi thì tự hào
Khi con kém thì lạnh nhạt
Khi con sai thì rút lại sự công nhận
Đứa trẻ như vậy nên rất thành công, rất biết làm vừa lòng. Nhưng không biết mình là ai khi không giỏi. Gắn bó bị gắn điều kiện, và đương nhiên gắn bó có điều kiện thì không bao giờ là nơi quay về.
5. Kiểu cha mẹ không biết Yếu
Không xin lỗi con.
Không thừa nhận sai.
Không cho phép mình tổn thương.
Con học được bài học yếu là đáng xấu hổ. Vậy thì khi con yếu, tại sao con phải về nhà?
VÌ SAO CON RẤT GIỎI THƯỜNG KHÔNG MUỐN QUAY VỀ NHÀ
Không phải vì con hư.
Không phải vì Tây hóa.
Không phải vì vô ơn.
Vì nhà không còn là nơi hồi phục bản sắc riêng của chính con.
1. Về nhà là bị đánh giá
Dạo này lương bao nhiêu?
Công việc ổn không?
Bao giờ thăng chức?
Không ai hỏi con có đang mệt không?”. Về nhà là bị kiểm tra và thực tế không ai muốn nghỉ ở nơi phải chứng minh giá trị.
2. Ở nhà không được là người thất bại
Con có thể thất bại ngoài xã hội, vấp ngã trong đời sống. Nhưng không được yếu ở nhà.
Vì cha mẹ không chịu được con kém. Cũng không chịu được cảm giác mình dạy con sai.
Thế là con chọn giữ khoảng cách để được yếu ở nơi khác.
3. Về nhà là bị kéo lại phiên bản cũ
Nhà không nhìn con như hiện tại.
Nhà nhìn con qua kỳ vọng cũ, vai trò cũ, hình ảnh con giỏi ngày xưa. Nên quay về là bị kéo lùi trong khi con đang cố để lớn theo cách của con.
4. Con sợ bị mắc nợ thêm cha mẹ
Về nhà là nhận thêm hi sinh
Nghe lại bố mẹ đã và đang vì con thế nào, mang thêm gánh nợ cảm xúc Con không ghét cha mẹ mà con sợ nợ thêm.
5. Con chưa từng được dạy cách ở lại.
Từ nhỏ, con được dạy đi lên, đi xa, đi cho giỏi
Nhưng không ai dạy ở lại khi người khác yếu. Quay về khi không còn gì để chứng minh. Gắn bó không cần thành tích. Vậy thì đừng hỏi “Sao nó không về?”
Con giỏi không làm cha mẹ mất con. Cách cha mẹ yêu con khi con giỏi mới làm mất con.
Nếu nhà là nơi áp lực, gắn bó là nghĩa vụ, yêu thương là phần thưởng. Thì con có thành công đến đâu, nhà cũng chỉ là nơi ghé qua mà không phải nơi quay về.
Nếu còn kịp sửa, hãy bắt đầu bằng việc rất khó với nhiều cha mẹ là dỡ bỏ vai cha mẹ hoàn hảo để trở lại làm người thật với con.
Không có đứa trẻ nào tự nhiên muốn rời xa cha mẹ.
Chỉ có những đứa trẻ không còn chỗ để là chính mình trong ngôi nhà mang tên gia đình.
Con giỏi không làm cha mẹ mất con. Cách cha mẹ yêu con khi con giỏi mới là thứ đẩy con ra xa.
Nếu yêu thương gắn với thành tích, nếu gắn bó trở thành nghĩa vụ, nếu về nhà vẫn phải chứng minh giá trị,
thì dù con có thành công đến đâu, nhà cũng chỉ là nơi ghé qua mà không phải nơi quay về.
Nuôi con không phải là tạo ra một con người đáng tự hào trước thiên hạ, mà là giữ được một con người còn muốn ở lại với mình khi không còn gì để chứng minh.
Nếu còn kịp sửa, hãy bắt đầu từ điều khó nhất với nhiều cha mẹ dừng dùng con để vá cái tôi của mình,
và học cách ở bên con như một con người thật mà biết yếu, biết sai, biết xin lỗi, và biết yêu con không kèm điều kiện.
Bởi cuối cùng, thành công lớn nhất của một gia đình
không phải là con bay cao đến đâu, mà là con còn muốn quay về hay không.
