1.Tuổi này của các con nó gàn dở trong sự hoang mang lắm các cha mẹ ạ!
*Hãy nghe con nói, đừng cứ phái nói trước mới thỏa mã sự hiểu biết của mình
Cái tôi con lớn nhưng suy nghĩ của con còn non nớt lắm vì mới chỉ dừng lại ở sự bắt đầu thực hành để trải nghiệm thực tế.
Vì vậy nếu con muốn thể hiện nó thì thay bằng phủ nhận, chê bai, thậm chí quát mắng, cấm đoán…. cha mẹ hãy bình tĩnh lắng nghe con để con được giải tỏa cái sự bí bách muốn thể hiện cho bằng hết cái lối suy nghĩ có thể sai, có thể không giống ai của con..
*Hãy thấu hiểu con , đừng áp đặt để thỏa mãn cái quyền của mình
Không có ai đúng hay ai sai, kể chả cha mẹ hay con cái. Bởi đơn giản nó là suy nghĩ, quan điểm, mong muốn riêng của mỗi người.
Vì vậy thay bằng bắt con phải nghe, áp con phải làm theo ý mình, cấm con được cãi lệnh…. cha mẹ cứ nghe đi và hãy thấu hiểu con thật nhiều bằng sự bình tĩnh trấn an, bình tĩnh công nhận, bình tĩnh phân tích nhẹ nhàng trong định hướng.
Để con vẫn có cái quyền tự quyết định nhưng trên cơ sở đúng đắn từ chính kinh nghiệm của cha mẹ..
*Đừng bao giờ thách đố con
Khi cao trào của cái tôi không được công nhận thì với các câu nói “Mày nghỉ học đi là con sẽ có thể nghỉ’ hoặc Mày chết đi.. con cũng có thể làm vậy, hoặc Mày muốn bố mẹ chết không con có thể cũng nghĩ vậy”…
Những cách nói khiến cho cái đầu của con nó cứ căng ra và bất cần hoặc cam chịu… rồi nó lại muốn bung ra, muốn bùng nổ để thoát hết sự khó chịu đến tột cùng bên trong mà mất phương hướng…
Hãy nói những câu nói tích cực tạo động lực và tin vào con kể cả con có đang sai cha mẹ nhé.
2. Tuổi này của các con nó nhiều áp lực không khác gì người lớn chúng ta đang phải ghánh chịu đâu cha mẹ ơi!
* Áp lực từ chính cha mẹ mình.
Luôn bị chỉnh, luôn bị quát mắng, luôn bị cho là kém, luôn bị không có niềm tin hoặc luôn không đạt được mong muốn của cha mẹ…
Khiến con cũng loay hoay chẳng biết phải như thế nào cho đúng…
Cha mẹ hãy đừng mang suy nghĩ, hành động của cái đầu hơn con mấy chục tuổi để bắt con phải đạt được sự kỳ vọng của mình, giống như mình …
Nó khiến con ngộp thở và ngấm ngầm nhiễm độc sự tiêu cực buông xuôi..
* Áp lực từ bạn bè
Tuổi này các con không còn được chơi vô tư như khi còn tiểu học.
Mà bắt đầu biết tẩy chay, chê bai, nói xấu, so sánh, thích thể hiện bản thân và dìm bạn khác xuống hoặc con cảm thấy không hợp, thấy lạc lõng, thấy khó để hòa nhập với các bạn…
Con luôn nhạy cảm đến thu mình hoặc gai góc đến bất cần sau đó là sự tổn thương âm ỉ mà bị mất đi niềm vui trong chính con..
*Áp lực từ học tập
Bài vở quá nhiều từ trên trường lớp đến mọi chỗ học thêm …, từ cơ bản đến phải nâng cao… khiến cho cả ngày, cả tuần, cho đến hết tháng rồi lại năm… không có thời gian ngơi nghỉ…
Não bộ cứ căng mãi mà chẳng có thời gian đàn hồi… càng học càng thấy thụ động đi, càng học càng thấy trây ì và không thấy hứng thú mà thay vào đó là sự sợ hãi hoặc ác cảm hoặc muốn giải thoát…
*Áp lực từ chính con
Bản thân con luôn dễ cảm thấy ấm ức, dễ tức giận, dễ thấy không phục, dễ thấy mọi thứ không theo ý mình
Muốn thể hiện mình trong sự gồng mình vụng về loay hoay, muốn được công nhận như mình nghĩ, muốn nhàn hạ chỉ biết chơi mà không phải làm không phải học…
Thất bại từ trong mong muốn cộng thêm sự tức giận mà không thấu hiểu của cha mẹ, thầy cô… khiến con cứ sống trong sự thấy bất công, thấy bất lực… mà không chịu nhìn nhận đúng sai…
Tuổi dậy thì không phải là giai đoạn phải uốn cho ngoan, mà là giai đoạn phải giữ cho con không gãy.
Hãy để con được là một người đang học trưởng thành. Được sai trong an toàn. Được lớn lên bằng sự đồng hành mà không phải kiểm soát
Đừng bắt con mãi bé để cha mẹ thấy mình có quyền. Mãi im để cha mẹ thấy mình đúng
Vì một đứa trẻ bị dập cái tôi đúng lúc đang hình thành sẽ rất dễ trở thành người lớn trầm cảm và lo âu.
CHA MẸ CẦN THẤU HIỂU
Tuổi teen không hư mà chỉ là đang gào cứu trong một thế giới người lớn không chịu nghe.
1. Con nó gàn dở – Hay Não con đang vỡ trận
Cha mẹ hay nói “Không hiểu sao càng lớn nó càng khó bảo”
Sự thật là não con chưa hoàn thiện. Cảm xúc đi trước lý trí. Cái tôi phình to hơn khả năng kiểm soát
Khi cha mẹ quát mắng não con không nghe lời, chỉ tìm cách sinh tồn
Vậy nên đừng sửa con khi não con đang hoảng loạn mà hãy trấn an trước khi dạy và dạy có ranh giới rõ ràng.
2. Rất đau – Nhưng sự thật cha mẹ càng đúng thì con càng xa
Cha mẹ thích nói trước, kết luận nhanh. Áp kinh nghiệm đời mình lên đời con
Nhưng con không cần cha mẹ đúng. Con cần được nghe và được hiểu
Bởi được nghe là hạ nhiệt não cảm xúc và được hiểu là mở cửa não lý trí
Vậy nên, con không cần cha mẹ thắng trong tranh luận mà con cần cha mẹ ở lại cùng con bình tĩnh và nhẫn nại.
3. Những câu nói có thể giết con – Nhưng cha mẹ nhầm lẫn dạy con
Mày chết đi
Mày cút đi
Mày ăn hại
Mày nghỉ học đi
Mày làm tao chết cho coi
Với người lớn là lời nói trong giận dữ.b Với teen là một lối thoát có thật
Nhiều đứa trẻ không muốn chết mà chỉ muốn chấm dứt cảm xúc đang giết chúng.
4. Con bị áp lực từ đâu – Sự thật lại là người luôn nói Vì tốt nhất cho con
Kỳ vọng
So sánh
Chỉnh sửa liên tục
Không bao giờ đủ
Nhưng con không lớn lên, con co rúm lại. Bởi áp lực khoác áo yêu thương vẫn là áp lực.
5. Tại sao con im lặng khép lòng, bất cần.
Nói cũng không được nghe. Giải thích cũng bị phủ nhận. Cảm xúc thật bị coi là vớ vẩn
Nên con phải im lặng là cơ chế tự vệ cuối cùng. Con không lạnh lùng mà con chỉ mệt vì phải gồng.
6. Đừng nuôi con bằng Quyền mà hãy thay bẳng sự An toàn
Quyền lực tạo ra sợ hãi. An toàn tạo ra phát triển.
Trẻ lớn lên tốt trong môi trường không phải lúc nào cũng đúng nhưng luôn đủ an toàn
7. Tuổi dậy thì và teen đừng uốn mà hãy giữ. Bởi Uốn sai thì con gãy và Giữ đúng thì con lớn
Sự thật khó nghe nhưng cha mẹ cần nhìn nhận thật
Nhiều đứa trẻ không hỏng vì bạn bè, không hỏng vì game,
mà hỏng vì sống trong một gia đình không cho phép chúng được là chính mình.
Bởi cha mẹ muốn con mạnh mẽ nhưng không cho con được yếu để hiểu mạnh là gì. Muốn con tự lập nhưng kiểm soát từng hơi thở. Muốn con nói thật nhưng không chịu nghe sự thật.
Con dậy thì và teen không nổi loạn là con đang phản kháng để tồn tại.
CHA MẸ CẦN THAY ĐỔI ĐỂ CON ĐƯỢC THAY ĐỔI
*Giai đoạn 1 – Giải độc cha mẹ
Mục tiêu ừng gây tổn thương thêm. Nhận diện câu nói độc hại. Học cách im lặng đúng lúc. Hạ cái tôi cha mẹ. Ngừng sửa, ngừng dạy và ngừng phán xét.
Bởi cha mẹ không thay đổi thì đừng mong con thay đổi
* Giai đoạn 2 – Phục hồi an toàn cảm xúc cho con
Mục tiêu con dám mở lòng lại
Cha mẹ nghe không ngắt lời.
Công nhận cảm xúc (không cần đồng ý).
Không truy vấn và không điều tra.
Ở cạnh mà không áp lực
* Giai đoạn 3 – Dạy con chịu trách nhiệm
Mục tiêu con lớn lên không lệ thuộc, không buông thả
Trao quyền trong giới hạn cho con quyết, cho con sai và cho con sửa
Phân tích hậu quả thay vì trừng phạt
Dạy con đối thoại mà không đối đầu.
* Giai đoạn 4 – Tái cấu trúc mối quan hệ gia đình
Mục tiêu gia đình trở thành nơi hồi phục mà không phải chiến trường
Cha mẹ học cách làm người lớn ổn định
Con học cách làm người đang lớn
Không ai phải gồng và không ai phải đóng vai
Con tuổi teen không cần cha mẹ giỏi. Con cần cha mẹ đủ tỉnh đủ sâu và đủ dũng cảm để thay đổi chính mình.
Nếu hôm nay bạn đang bất lực trước con. Nói gì con cũng cãi. Gọi con không trả lời. Dạy con thì con im lặng hoặc bùng nổ. Sợ một ngày nào đó con làm điều dại dột mà bạn không kịp trở tay
Bạn không đơn độc và bạn chưa muộn nếu chịu dừng lại ngay lúc này.
Sự thật rất nhiều đứa trẻ tuổi teen: Không hư/Không hỗn/Không vô ơn
Mà đang kiệt sức vì sống trong một môi trường không an toàn cảm xúc.
Chúng gào trong im lặng
Đau trong phòng riêng
Mất phương hướng ngay trong chính gia đình mình
Và đau nhất là chúng vẫn sống cùng cha mẹ nhưng đã không còn nơi để quay về chính mình.
Đừng huyễn hoặc rằng ” Rồi nó sẽ hiểu”
Bởi tuổi dậy thì không tự qua đi nếu: Cha mẹ tiếp tục quát mắng. Tiếp tục áp đặt. Tiếp tục dùng quyền lực thay vì an toàn. Tiếp tục dạy con bằng nỗi sợ. Thứ qua đi có thể là sự kết nối, sự tin tưởng, hoặc… chính đứa con mà bạn nghĩ mình đang có
Cha mẹ không cần cách để trị con. Không dạy con bằng kiểm soát, ép nghe lời, kỹ thuật thao túng cảm xúc mà cha mẹ dám nhìn lại chính mình.
Bởi vì con không thể bình ổn trong một gia đình mà người lớn còn bất ổn.
Có con teen chống đối, im lặng, khủng hoảng. Có con lo âu, mất động lực, chán học. Có con bề ngoài bình thường nhưng bên trong bất ổn. Hoặc chính cha mẹ đang kiệt sức vì làm cha mẹ
Hãy tự hỏi Nếu một ngày con bạn không còn muốn nói chuyện với bạn nữa, bạn sẽ tiếc điều gì nhất?. Là bạn đã quá nghiêm, hay bạn đã không kịp lắng nghe
Nếu bạn còn thương con, còn muốn giữ con, còn sẵn sàng học lại cách làm cha mẹ. Hãy thay đổi không phải để trở thành cha mẹ hoàn hảo. Mà để trở thành cha mẹ đủ an toàn để con không gãy. Bởi con tuổi teen không cần bạn đúng. Con cần bạn ở lại, và ở lại là phải thay đổi.
DẠY CON CẦN VƯỢT QUA ÁP LỰC – HỌC YÊU MÌNH – KHẲNG ĐỊNH BẰNG CÁCH SỐNG, KHÔNG PHẢI BUÔNG BỎ
Không có đứa trẻ nào muốn bỏ cuộc. Chỉ có những đứa trẻ không còn thấy lý do để tiếp tục.
1. Con cần hiểu đúng áp lực không giết con mà cách con đối diện áp lực mới quyết định.
Tuổi teen không thiếu áp lực. Nhưng điều nguy hiểm nhất là con không được dạy cách đi qua áp lực. Con chỉ được dạy phải chịu đựng
Trong trị liệu, rất nhiều trẻ nói “Con không sợ khó, con chỉ sợ… con chẳng có giá trị gì dù cố thế nào.”
Khi áp lực đè lên một cái tôi chưa vững, con dễ rơi vào tự trách, tự ghét, tự phủ nhận, và cuối cùng là buông bỏ.
Nên con cần hiểu đúng và nói ra để có sự giúp đỡ với tâm thế luôn đứng vững kể cả khi áp lực đến mức khó thở.
2. Cần hiểu ngưỡng áp lực, khoảnh khắc quyết định con Gãy hay con Lớn
Ngưỡng 1- Thấy bị phủ nhận liên tục
Con nghĩ mình làm gì cũng sai.
Cách dạy con là không tranh luận đúng, sai ngay. Giúp con nhận diện cảm xúc kh con đang buồn, thất vọng, tức giận. Dạy con hiểu cảm xúc không nói lên giá trị con
Ngưỡng 2 – So sánh và tự so sánh
Con nghĩ mình thua kém và mình vô dụng.
Cách dạy con so sánh con hôm nay với con hôm qua. Tách rõ năng lực khác giá trị con người. Cho con hiểu con có quyền lớn lên theo nhịp riêng chỉ cần thảo luận và tìm ra nhịp.
Ngưỡng 3 – Thất bại và bị từ chối.
Con nghĩ thôi bỏ cho đỡ đau.
Cách dạy con là nình thường hóa thất bại khi cho con biết không ai trưởng thành mà chưa từng gãy. Dạy con gọi tên thất bại là bài học, không phải bản án. Cùng con phân tích hệ quả, lựa chọn và hướng sửa
Ngưỡng 4 – Cô đơn không ai hiểu
Con nghĩ không ai cần mình.
Cách dạy con khẳng định con không cần ai hiểu hết con để con có giá trị.
Dạy con tìm 1 người an toàn để kết nối. Hoặc học cách ở một mình mà không ghét mình
3. Dạy con yêu thương bản thân mà không phải nuông chiều cảm xúc.
Yêu bản thân không phải muốn gì làm nấy, trốn tránh trách nhiệm, buông thả bản thân
Yêu bản thân là không làm đau mình khi đang yếu, không tự xúc phạm mình khi sai, không bỏ rơi mình trong lúc thất vọng.
4. Dạy con kỹ năng cốt lõi dạy con
Tự nói chuyện tích cực: Thay vì “Mình ngu quá.”, thì dạy con nói “Mình đang học và chưa giỏi thôi.”
Biết dừng trước khi gãy: Dạy con nhận biết dấu hiệu mệt, cáu và trống rỗng. Dạy con xin nghỉ đúng lúc, không phải bỏ cuộc
Biết chọn giới hạn an toàn: Không chơi với người làm con thấy tệ về mình. Không ở môi trường liên tục phủ nhận. Biết nói không mà không thấy tội lỗi
Biết nhờ giúp đỡ: Khi cần hiểu xin giúp đỡ khác yếu đuối. Dạy con con không cần một mình gánh tất cả.
5. Khẳng định bằng cách sống không phải bằng buông bỏ
Hãy nói với con: Con không cần chứng minh bằng việc làm đau mình. Con khẳng định mình bằng việc tiếp tục sống, học, sửa và lớn lên.
Cha mẹ cần: Tin con ngay cả khi con đang sai. Ở lại khi con yếu. Không dùng nỗi sợ để dạy con mạnh
6. Thực hành cùng con 5 phút mỗi ngày
Cha mẹ hỏi con: Hôm nay điều gì làm con mệt nhất. Con đã cố gắng ở điểm nào. Có điều gì con muốn được giúp không?. Nếu hôm nay chưa ổn, con muốn sửa điều gì ngày mai?. Bố/mẹ có thể ở bên con theo cách nào?
Hãy nghe mà không phán xét và không sửa ngay.
Hãy nhớ một đứa trẻ biết yêu bản thân sẽ không chọn buông bỏ. Nhưng để con học được điều đó thì cha mẹ phải làm gương trước.
GỬI CON – KHI ĐANG LỚN TRONG RẤT NHIỀU HOANG MANG
Nếu có lúc con thấy mình không đủ tốt, không ai hiểu, mình muốn biến mất cho đỡ mệt.
Điều đó không có nghĩa là con yếu. Nó chỉ có nghĩa là con đang lớn trong một thế giới quá nhiều áp lực.
Không ai dạy con cách đi qua những ngày nặng nề. Chịu thất bại mà không ghét mình. Mạnh mẽ mà không phải gồng. Nên nếu con đang loay hoay, điều đó là bình thường.
Con không cần làm đau mình hay để chứng minh điều gì cả.
Con không cần nghỉ học để trả đũa. Im lặng để phản kháng. Hay làm điều dại dột để người khác nhận ra con đau. Sự tồn tại của con đã đủ để có giá trị.
Yêu bản thân không phải là trốn tránh.
Yêu mình là không tự xúc phạm mình khi sai. Không ở nơi khiến mình thấy nhỏ bé. Không bỏ rơi mình trong lúc yếu nhất.
Và yêu mình cũng là dám sửa. Dám chịu trách nhiệm. Dám tiếp tục dù hôm nay chưa ổn
Nếu có ngày con muốn buông hãy nhớ cảm xúc này sẽ qua. Nhưng quyết định trong lúc này có thể không quay lại. Con không cần mạnh ngay. Con chỉ cần ở lại thêm một ngày nữa.
Và nếu con mệt, hãy tìm một người an toàn để nói “Con không ổn thì con cần giúp.”. Điều đó không làm con yếu. Điều đó làm con còn muốn sống.
Con không sinh ra để gánh hết mọi thứ một mình. Con có quyền lớn lên chậm. Con có quyền sai. Và con có quyền được yêu và trước hết là bởi chính con.
———
Cha mẹ cần hiểu nuôi một đứa trẻ đi qua tuổi dậy thì không phải là hành trình để thắng mà là hành trình để giữ.
Giữ con không gãy. Giữ mối quan hệ không đổ. Và giữ chính mình không đánh mất sự tỉnh táo vì nỗi sợ.
Con không cần cha mẹ đúng mọi lúc. Con cần cha mẹ đủ bình ổn để ở lại, đủ khiêm tốn để lắng nghe, và đủ dũng cảm để thay đổi chính mình trước khi đòi con thay đổi.
Tuổi dậy thì không phải cơn bão để dập tắt. Đó là cơn sóng để cha mẹ học cách đứng vững, làm bờ an toàn cho con tựa vào rồi bước ra đời.
Hãy nhớ:
Một đứa trẻ được lớn lên trong an toàn cảm xúc sẽ không chọn buông bỏ.
Một đứa trẻ được lắng nghe sẽ không cần gào thét bằng cách làm đau mình.
Và một đứa trẻ được tin tưởng sẽ học cách chịu trách nhiệm với chính cuộc đời nó.
Nếu hôm nay cha mẹ còn đọc được những dòng này,
nghĩa là chưa muộn. Chưa muộn để dừng lại.Chưa muộn để học lại cách làm cha mẹ. Và chưa muộn để trở thành nơi mà con muốn quay về, chứ không phải nơi con phải chịu đựng.
Đừng cố nuôi con thành người hoàn hảo.nHãy nuôi con thành một con người không gãy vì biết yêu mình, biết đứng dậy, và biết sống tiếp dù cuộc đời có khó.
Ở lại với con bằng sự tỉnh thức. Đó là tình yêu lớn nhất mà cha mẹ có thể trao cho con tuổi dậy thì.
